بەپێی ڕاپۆرتی پەیوەندییە گشتییەکانی زانکۆی کوردستان؛ ئەندامێکی دەستەی زانستیی زانکۆی کوردستان بە ڕاگەیاندنی ئەوەی کە شوێنەوارە مێژووییەکانی هەر نەتەوەیەک هێمای تواناکانی کولتووری، کۆمەڵایەتی و ئابووریی ئەو کۆمەڵگەیەیە، جەختی لەسەر گرنگیی پاراستنی ئەم میراتە کردەوە.

حامید قادرزادە ڕایگەیاند: "یەکێک لە گرنگترین سەرمایەکانی هەر وڵاتێک، شوێنەوارە دێرینەکان و میراتە کولتوورییەکەیەتی کە دەتوانێت کەلێنی نێوان نەوەکان کەم بکاتەوە و پەیوەندیی نەوەی نوێ لەگەڵ ڕابردوو بەهێزتر بکات." وتیشی: "شوێنەوارە مێژووییەکانی هەر نەتەوەیەک هێمای تواناکانی کولتووری، کۆمەڵایەتی، ئابووری و ژینگەیی ئەو کۆمەڵگەیەیە و ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە ناساندنی بە نەتەوەکانی تر."

قادرزادە لە درێژەدا وتی: "شوێنەوارە مێژوویی و گەشتیارییەکان هێمای ئارامی، شارستانییەت و ژیانی کۆمەڵگەیەکەن و کردنە ئامانجیان لە کاتی ململانێکاندا، دەرئەنجامی دەروونیی بەرفراوانی بۆ مەدەنییەکان لێ دەکەوێتەوە." ناوبراو هێرشکردنە سەر ژێرخانە کولتوورییەکانی وەک پێشێلکردنی ئاشکرای یاسا نێودەوڵەتییەکان زانی و وتی: "هێرشکردنە سەر ژێرخانی کولتووری، بێڕێزییە بە نەتەوەیەک."

قادرزادە بە ئاماژەدان بە پاشخانی مێژوویی ناوچەکە وتی: "بناغە مێژووییەکانی وەک عەماری خەسره‌واوا، نیشاندەری دێرینی و پێگەی کولتووریی خەڵکی ئەم ناوچەیەن و لە درێژایی مێژوودا، هەندێک وڵاتی داگیرکەر بە گواستنەوەی ئەم شوێنەوارانە بۆ خاکی خۆیان، کەڵکی ئابوورییان لێ وەرگرتووە." هەروەها بە ڕەخنەگرتن لە دەدای ناوەندە نێودەوڵەتییەکان وتی: "بەپێی بنەماکانی نەتەوە یەکگرتووەکان، هیچ وڵاتێک لە ژێر هیچ بارودۆخێکدا مافی هێرشکردنە سەر شوێنەوارە مێژووییەکانی وڵاتانی تری نییە."

وێرانکردنی میراتی کولتووری و شوێنەوارە مێژووییەکان پێشێلکردنی ئاشکرای یاسا نێودەوڵەتییەکانە

ئەندامێکی دەستەی زانستیی زانکۆی کوردستان وتی: وێرانکردنی شوێنەوارە دێرینەکان و میراتی کولتووری، کارێکی دژ بە یاسا نێودەوڵەتییەکانە و دەبێت هەرچی زووتر ڕابگیرێت.

بەهزاد ئیزەدی ڕایگەیاند: "لە ڕاستیدا هێرشکردنە سەر کولتوور و مێژووی کۆمەڵگەیەک، نموونەیەکە لە تاوان دژ بە مرۆڤایەتی." وتیشی: "میراتی کولتووریی پارێزگای کوردستان هیچ جۆرە کارکردێکی سەربازیی نییە و کردنە ئامانجی، هەوڵێکە بۆ لەبیربردنەوەی ڕابردووی مێژوویی نەتەوەیەک."

ئەم مامۆستایەی زانکۆ وتی: "دوژمن هەوڵ دەدات بە وێرانکردنی ئەو شتانەی کە بۆ خەڵک بەکەڵکن، هەستی بێئومێدی و بێپەنایی لە کۆمەڵگەدا بەهێز بکات." ئیزەدی جەختی لەسەر پێویستیی بەدۆکۆمێنتکردن کردەوە و وتی: "ئامادەکردنی فیلم و وێنە لە شوێنەوارە مێژووییەکان دەتوانێت وەک بەڵگەیەکی گرنگ بۆ نەوەکانی داهاتوو و هەروەها بەدواداچوون لە ناوەندە نێودەوڵەتییەکان بەکار بهێنرێت."

هێرشکردنە سەر شوێنەوارە مێژووییەکان هەوڵێکە بۆ لەناوبردنی شوناسی کولتووریی نەتەوەکان

یاریدەدەری پرۆفیسۆری زانکۆی کوردستان وتی: هێرشکردنە سەر شوێنەوارە مێژوویی و کولتوورییەکان، هەوڵێکە بۆ لەناوبردنی شوناسی کولتووریی نەتەوەکان و کۆمەڵگە نێودەوڵەتییەکان نابێت لە ئاستیدا بێدەنگ بن.

ئومێد عەزیزیان ڕایگەیاند: "وێرانکردنی مێژوو لە ڕاستیدا تۆڵەکردنەوەیە لە نەتەوەیەک کە بە هیچ شێوەیەک ئامادە نەبووە مامەڵە بە شوناس و سەربەخۆیی خۆیەوە بکات." وتیشی: "هێرشکردنە سەر ژێرخانە کولتووری و مێژووییەکان نیشاندەری ئەوەیە کە ئامانجەکە تەنها سەربازی نییە، بەڵکوو ڕەگی لە دژایەتیکردنی پاشخانی مێژوویی و شارستانیی وڵاتەکەدایە."

عەزیزیان بە ئاماژەدان بە دێرینیی مێژوویی کوردستان وتی: "کوردستان خاوەنی پاشخانێکی چەند هەزار ساڵەیە و زیانگەیاندن بە شوێنەوارەکانی، خەسارێکی جدی بە کولتوور و مێژووی وڵات دەگەیەنێت." عەزیزیان ئاماژەی بەوەش کرد: "سەرەڕای هەندێک سنووردارکردن لە زانیاریگەیاندندا، بەدواداچوون و ڕێگریکردن لەم کارانە لە ڕێگەی دامەزراوە بەرپرسەکان و ناوەندە نێودەوڵەتییەکان پێویستە."